• benner
  • Banner Slider 2
  • Banner Slider 12
  • Banner slider 01

Những điều chưa biết về thớt

Thớt là một dụng cụ nhà bếp quen thuộc và không thể thiếu với tất cả các bà nội trợ. Thế nhưng, sẽ có nhiều người giật mình khi chợt nhận ra rằng, mình đã không hề lưu tâm đến vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) khi sử dụng thớt không đúng cách. ThS. BS. Đào Thị Yến Phi, quyền Chủ nhiệm bộ môn dinh dưỡng – An toàn thực phẩm – Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Tp.HCM đã có cuộc trao đổi với phóng viên xung quanh vấn đề này:

 Nh-ng-di-u-chua-bi-t-v-th-1

* Thưa Bác Sĩ, việc sử dụng thớt không đúng cách tại bếp ăn gia đình có thể dẫn đến những nguy cơ sức khỏe nào?

   Nguy cơ lớn nhất của việc sử dụng thớt không đúng cách là nguy cơ lây nhiễm chéo. Thớt được sử dụng trong hầu hết các công đoạn của quá trình chế biến thực phẩm từ lúc thực phẩm còn sống cho đến lúc đã được nấu chín. Trong thực phẩm sống có rất nhiều những nguy cơ cho sức khỏe nhất là các vi sinh vật như vi trùng, siêu vi, trứng giun sán…, chưa kể các tác nhân khác như thuốc bảo vệ thực vật, thuốc trừ sâu, nấm mốc… Khi dùng thớt để chế biến thức ăn sống, các yếu tố nguy hại này có thể tồn tại lại trên thớt rất lâu dài, ngay cả khi thớt được cạo rửa có vẻ rất kỹ, và lây nhiễm vào thức ăn chín, từ đó trở thành nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm, nhiễm trùng tiêu hóa,…nguy cơ dẫn đến tử vong.

* Nhưng nhiều người cho rằng thực phẩm sống nếu được nấu chín, thì vi trùng cũng sẽ chết?

Thực ra, nguy cơ từ thực phẩm không phải chỉ duy nhất là do vi trùng hay các vi sinh vật nói chung, mà còn do rất nhiều nguyên nhân khác như nấm mốc, hóa chất, độc tố… Ngay cả đối với vi trùng thì số lượng vi trùng cũng có liên quan đến sức khỏe một cách mật thiết. Vì thế, không phải thực phẩm nào nấu chín cũng có nghĩa là vi trùng cũng chết bởi có nhiều loại vi trùng chịu được nhiệt độ cao. Cách phòng ngừa & đảm bảo an toàn vẫn là phải chọn thớt tốt và phải luôn giữ gìn thớt đúng cách ngay cả khi thớt đó là dùng cho thực phẩm sống.

* Liệu việc sử dụng những chất liệu thớt khác nhau có làm thay đổi các nguy cơ này không thưa Bác Sĩ?

   Thớt thường được làm từ hai loại nguyên liệu chính là gỗ và nhựa (plastic). Yêu cầu của một cái thớt tốt là phải chắc chắn, đủ dày, càng ít để lại vết dao sau khi chặt thái càng tốt. Những khe nứt, những vết lõm, những vết cắt đan chéo nhau (do xài quá lâu)… trên bề mặt thớt có thể là nơi ẩn náu tốt của vi sinh vật. Khi dùng thớt, các mảnh vụn của thực phẩm cũng có thể bám lại trong các kẽ hở này và trở thành môi trường tốt cho vi khuẩn sinh sôi nảy nở. Nguy cơ của việc sử dụng thớt sai thật ra không nằm ở chuyện thớt làm bằng nguyên liệu gì mà chủ yếu là vì thói quen dùng chung một thớt cho cả thực phẩm sống lẫn thực phẩm chín và do làm vệ sinh thớt không đúng cách sau khi sử dụng hoặc do xài một cái thớt quá lâu. Mặt khác khi chọn mua thớt, nên chọn các sản phẩm uy tín, có nguồn gốc rõ ràng, và đặc biệt là đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn vệ sinh thực phẩm, đã được kiểm định và có giấy chứng nhận an toàn.

 

* Như vậy, cần phải chú ý những điều gì khi sử dụng thớt tại bếp ăn gia đình?

Tối thiểu phải có hai cái thớt trong bếp ăn gia đình, một thớt dùng cho thức ăn sống, và một thớt dùng cho thức ăn chín. Nếu có điều kiện thì nên có thêm cái thớt thứ ba dùng để cắt trái cây để tránh bay mùi, vì nếu mới xắt hành mà dùng thớt đó để cắt cam hoặc cắt dưa hấu thì sẽ ra sao… Phải treo riêng rẽ hoặc có ghi chú để không lẫn lộn hai thớt với nhau. Sau khi sử dụng, thớt cần được rửa với nước rửa chén và bàn chải để làm sạch phần thức ăn thừa bám trên mặt thớt, và phải dựng hoặc treo lên cho thật khô. Khi mặt thớt đã bị nhiều dấu chặt, hoặc nứt nẻ, hoặc chuyển màu đen, bị nấm mốc, mối mọt… nên thay thớt mới ngay, thường khoảng 6 đến 8 tháng nên thay thớt một lần. Với thớt dùng cho thức ăn chín, tốt nhất nên được tráng qua nước sôi trước khi dùng thái chặt thức ăn.

* Tôi có dùng một cái thớt nhựa nhưng tôi thấy hình như không có các quy chế liên quan đến an toàn với thớt nhựa, trong khi các loại chai lọ bằng nhựa đựng thực phẩm đều có tiêu chuẩn rất chặt chẽ. Xin BS cho biết thêm về vấn đề này?

   Về nguyên tắc, luôn luôn phải có những tiêu chuẩn về chất liệu được sử dụng để chế tạo những vật dụng gia đình có tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Các loại thớt nhựa cũng nằm trong nhóm sản phẩm này. Nhưng quá trình sử dụng hoặc bảo quản không đúng cách cũng có thể làm thay đổi tính chất của sản phẩm và dẫn đến những nguy cơ cho sức khỏe. Ngoài ra, điều này còn liên quan đến lương tâm của nhà sản xuất nữa. Nếu sử dụng một loại nhựa không được phép dùng cho thực phẩm hoặc chứa các thành phần keo dính, chất kết nối, chất bảo vệ bề mặt… ngoài danh mục cho phép, chắc chắn sẽ dẫn đến các nguy cơ về sức khỏe. Vì vậy hãy kiểm tra những điều này trên nhãn mác của sản phẩm trước khi chọn mua.

Xin cám ơn Bác sĩ!

Ngọc Thủy

 
tag